انتخاب صفحه

در حالی ترکمنستان اقتصادی تک‌محصولی و وابسته به گاز طبیعی دارد و در سال‌های اخیر به دنبال افزایش تولید و صادرات منابع گاز طبیعی خود بوده است که ایران بهترین گزینه این کشور برای دسترسی به بازارهای پررونق منطقه‌ای و جهانی است.

ترکمنستان کشوری است که اقتصاد آن شدیداً وابسته به صادرات گاز طبیعی است. به‌گونه‌ای که دوسوم درآمد این کشور از صادرات این کالای استراتژیک تأمین می‌شود و درآمد نفت آن بسیار کمتر و معادل یک‌سوم درآمد گاز طبیعی است. به دلیل جمعیت کم ۵ میلیونی این کشور، بیشتر از نصف تولید گاز طبیعی آن صادر می‌شود.

از سال ۱۹۸۸ با توسعه میدان دژاراک ترکمنستان بخشی از گاز اتحاد جماهیر شوروی را تأمین می‌کرده است. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تجارت گازی روسیه و ترکمنستان ادامه پیدا کرد و تقریباً روسیه تنها مشتری گاز ترکمنستان بود. از طرفی نیز چون واردات از ترکمنستان بخش کوچکی از سبد مصرفی روسیه را تشکیل می‌داد، اقتصاد ترکمنستان به‌صورت تک‌محصولی و وابسته به روسیه بود

در سال ۱۹۹۷ در پی بحران اقتصادی روسیه و تعلل روسیه در بازپرداخت بدهی گازی خود به ترکمنستان بین دو کشور نزاع دیپلماتیک شکل گرفت. درنهایت به دلیل وابستگی اقتصاد ترکمنستان به درامد حاصل از صادرات گاز به روسیه طرف ترکمنستانی عقب‌نشینی کرده و فروش گاز ترکمنستان به‌صورت فروش کالا با کالا به‌جای پول نقد تبدیل شد و تا سال ۲۰۰۵ به همین منوال ادامه داشت.

سال ۲۰۰۸ ترکمنستان دومین نزاع خود را با روسیه آغاز کرد، وقتی خط لوله صادرات گاز ترکمنستان به روسیه منفجر شد هر دو طرف یکدیگر را مقصر دانسته و بعدازآن روسیه واردات خود را از ترکمنستان به‌شدت کاهش داد. درنهایت در سال ۲۰۱۵ شرکت روسی گازپروم اعلام کرد که تنها ۴ میلیارد مترمکعب گاز از ترکمنستان وارد خواهد کرد که در همان سال ترکمنستان صادرات گاز به روسیه را قطع و در دادگاهی بین‌المللی در سوئد علیه روسیه شکایت کرد.

همچنین بخوانید  استفاده از تایرهای خارجی در خودروهای داخلی

از سال ۲۰۰۹ با آغاز صادرات ترکمنستان به چین روابط تجاری این دو کشور توسعه یافت به‌طوری‌که در سال ۲۰۱۱ تقریباً یک‌سوم تجارت ترکمنستان با چین بوده است و هم‌اکنون با صادرات ۳۰ میلیارد مترمکعب گاز در سال این کشور بزرگ‌ترین شریک تجاری حال حاضر ترکمنستان است. ترکمنستان انتظار دارد با توجه به قرارداد توسعه میدان گالکینش بزرگ‌ترین میدان گازی جهان بعد از پارس جنوبی که در سال ۲۰۰۹ بین ترکمنستان و چین منعقدشده است صادرات گاز خود به چین را به ۶۰ میلیارد مترمکعب تا سال ۲۰۲۰ برساند.

به گزارش فارس در سال‌های اخیر با توجه به کاهش قیمت گاز، ترکمنستان با کاهش درآمد و افزایش بدهی‌‌ها مواجه بوده است که این دلایل موجب شده این کشور به دنبال افزایش تولید منابع طبیعی خود بخصوص گاز طبیعی باشد. در این شرایط ترکمنستان اگر بخواهد صادرات گاز طبیعی خود را افزایش دهد و درعین‌حال دچار وابستگی به یک کشور خاص نشود نیازمند متنوع کردن بازارهای فروش خود است. مشکل عمده ترکمنستان برای صادرات گاز و متنوع کردن بازار فروش محصور بودن این کشور در خشکی است.

در این شرایط راه‌های ممکن برای حل مشکل صادرات گاز ترکمنستان صادرات از مسیر افغانستان به کمک طرح خط لوله تاپی یا صادرات به کمک طرح خط لوله دریایی ترانس کاسپین از دریای خزر و یا صادرات از طریق ایران است. با توجه به امنیت موجود در ایران نسبت به سایر کشورهای منطقه همچون افغانستان و همچنین امکان دسترسی آسان به بازارهای منطقه‌ای پررونق چون هند و پاکستان با هزینه اندک خط لوله خشکی، بهترین گزینه ترکمنستان ازلحاظ اقتصادی و امنیتی برای حل مشکل صادرات گاز ایران است. علاوه بر این با توجه به دسترسی به دریای آزاد و از طریق آن به بازارهای جهانی، ایران می‌تواند نقش مؤثری در دستیابی چهارمین دارنده بزرگ گاز دنیا به بازارهای تقاضا ایفا کند.

همچنین بخوانید  رنگ سال 2017 میلادی

بنابراین قطع روابط تجاری ایران با ترکمنستان از سوی مسئولین به‌خصوص در حوزه انرژی و گاز موجب تمایل ترکمنستان به گزینه‌های ناامن‌تر و غیراقتصادی‌تر مانند تاپی و ترانس کاسپین خواهد شد. در این صورت یک فرصت بزرگ برای ایران به‌منظور حضور در معادلات انرژی منطقه و جهان از دست خواهد رفت.

انتهای خبر/

Share This